Niðurstaða Vaxtamálsins

Eins og eflaust fór ekki framhjá neinum áskrifendum AKKUR var niðurstaða Hæstaréttar í Vaxtamálinu svokallaða gegn Íslandsbanka birt í gær.

Niðurstaðan sjálf var að mestu leyti í samræmi við væntingar AKKUR sem farið var yfir hér.

Það kom í sjálfu sér ekkert mikið á óvart að Hæstiréttur skildi komast að þeirri niðurstöðu að skilmálar væru óskýrir, enda var álit EFTA dómsstólsins nokkuð afgerandi varðandi það, en líkt og AKKUR bjóst við féllst Hæstiréttur ekki á að skilmálarnir væru þar með sagt ósanngjarnir.

Rakið var í fyrri pósti hvernig þróun útlánavaxta og stýrivaxta voru hjá Íslandsbanka en þróunin var mjög sambærileg hjá Arion banka.

Niðurstaða Hæstaréttar byggði á því að vextir í þessu tiltekna máli hefðu hækkað minna en stýrivextir og þ.a.l. væru allar fjárkröfur ekki réttmætar. Þetta tiltekna lán var tekið árið 2021 eftir að stýrivextir höfðu náð lágpunkti.

Eftir stendur þá að þar sem að vextir lækkuðu minna en stýrivextir í vaxtalækkunarferlinu árið 2020 þá gætu verið til staðar lán á breytilegum vöxtum sem lækkuðu minna en stýrivextir frá því að vaxtalækkunarferli hófst og þar til vextir tóku að hækka á ný.

Í lok 1. ársfjórðungs 2020 var Íslandsbanki með tæplega 350ma lánabók til einstaklinga og var meðalstaða yfir árið um 390ma. Þar sem útlánavextir Íslandsbanka lækkuðu 0,50% minna en stýrivextir frá upphafi árs 2020 til loka vaxtalækkunarferlis má gera ráð fyrir að algjört hámarkstap væri 2ma ef gert er ráð fyrir öll lán á þeim tíma myndu falla þar undir.

Ef gert er ráð fyrir að helmingur lána hafi verið á óverðtryggðum breytilegum vöxtum er hámarkstap um 1 milljarður sem rímar við töluna sem Íslandsbanki birti í morgun.

Ef við heimfærum þessar tölur yfir á Arion banka væri hámarkstap hans um 900mkr með sömu aðferðarfræði. Hins vegar þarf að hafa í huga að skilmálar bankanna voru mismunandi og ekki sjálfgefið að sama niðurstaða fáist í mál hinna bankanna.

Annað sem þarf að hafa í huga er að almennur kröfufrestur á Íslandi er fjögur ár og þar sem þessi lán sem gætu mögulega uppfyllt þessi skilyrði eru eldri en fjögurra ára og því álitamál hvort þau séu mögulega fyrnd.